Grower dla brojlerów: kiedy rozpocząć podawanie i jak ustalić dawkę

Grower w programie żywienia brojlerów

Grower dla brojlerów to mieszanka pełnoporcjowa stosowana pomiędzy starterem a finisherem, charakteryzująca się parametrami dopasowanymi do szybkiego wzrostu, rosnącego pobrania paszy i planowanej masy ubojowej. W programach dla Ross 308 oraz Cobb 500 najczęściej analizuje się co najmniej trzy fazy żywienia: starter, grower i finisher, zgodnie ze specyfikacją paszarni oraz zaleceniami Aviagen i Cobb-Vantress na 2025 rok.

Czym jest pasza grower?

Pasza grower to etap programu żywienia po starterze, którego zadaniem jest utrzymanie tempa przyrostu i sprawne wykorzystanie składników pokarmowych, gdy ptaki zaczynają pobierać wyraźnie większe ilości mieszanki. Nie jest to premiks ani uniwersalny produkt o jednej recepturze. Parametry growera różnią się między programami, liniami genetycznymi i docelową masą brojlera.

Z mojej praktyki przy analizie wyników rzutów wynika, że najwięcej nieporozumień bierze się z traktowania nazwy „grower” jak stałej receptury. Dwie mieszanki oznaczone tak samo mogą mieć inną koncentrację energii, białka, aminokwasów, wapnia czy fosforu. Dlatego numer partii, specyfikacja paszarni i plan odstawy są ważniejsze niż sama nazwa na dokumencie WZ.

• Starter – mieszanka otwierająca program, stosowana zgodnie z planem dla piskląt i zwykle dostosowana do bardzo wczesnego okresu wzrostu.
• Grower – faza wzrostowa, w której gospodarstwo kontroluje przede wszystkim pobranie paszy, masę ciała i równomierność stada.
• Finisher – mieszanka końcowa, którą prowadzi się zgodnie z terminem uboju, wymaganiami odbiorcy i programem paszarni.
• Ross 308 – linia brojlerów, dla której Aviagen publikuje aktualizowane zalecenia żywieniowe i cele produkcyjne.
• Cobb 500 – linia brojlerów, dla której Cobb-Vantress opracowuje własne przewodniki żywieniowe, niebędące automatycznie zamiennikiem programu Ross.
• Premiks – koncentrat witaminowo-mineralny używany do produkcji mieszanki, a nie samodzielna pasza dla stada.

Grower nie jest „mocniejszym starterem”, lecz osobną fazą żywienia, której recepturę i termin użycia trzeba odczytać z zatwierdzonego programu konkretnego stada.

Czym grower różni się od startera i finishera?

Grower różni się od startera i finishera przede wszystkim miejscem w harmonogramie, docelowym pobraniem paszy oraz profilem składników ustalonym przez producenta mieszanki. Nie należy samodzielnie przenosić parametrów z jednego programu do drugiego, nawet gdy oba dotyczą brojlerów o podobnym wieku.

Przykład praktyczny: dwa kurniki mogą zasiedlić pisklęta tego samego dnia, ale jeden rzut może mieć wcześniejszą odstawę częściową, a drugi pełny ubój później. W takim układzie gospodarz nie powinien kopiować dnia zmiany paszy z sąsiedniego obiektu. Najpierw sprawdza plan dostaw, liczebność ptaków, przewidywany termin uboju i pozostałość startera w silosie.

„Program żywienia powinien być dopasowany do celu produkcyjnego, genetyki i warunków prowadzenia stada.” – parafraza zaleceń producentów linii Ross i Cobb, Aviagen oraz Cobb-Vantress, 2025.

Kiedy rozpocząć podawanie growera?

Grower należy wprowadzać według zatwierdzonego programu żywienia dla danej linii i planowanej masy uboju, a nie wyłącznie według jednego dnia życia. Cobb-Vantress wskazuje, że decyzję trzeba odnieść do programu stada; w gospodarstwie warto równocześnie sprawdzić wiek ptaków, aktualną masę, zapas startera i harmonogram odstawy (źródło: Cobb-Vantress, 2025).

Jak ustalić termin zmiany ze startera na grower?

Najpierw porównaj bieżący dzień chowu z kartą programu paszowego, następnie potwierdź liczbę ptaków, stan silosu i planowaną masę ubojową. Dopiero po tych trzech kontrolach zamówienie i przejście na grower mają sens operacyjny.

Nie podaję jednego terminu dla wszystkich rzutów, bo byłoby to ryzykowne. Ten sam wiek stada nie oznacza identycznego pobrania ani identycznej gotowości do następnej fazy. Temperatura, wentylacja, stan zdrowia, rozrzut masy i wcześniejsze straty mogą zmienić przebieg chowu.

1. Sprawdź w programie paszowym, czy dana dostawa jest oznaczona jako starter, grower czy finisher dla konkretnej linii brojlerów.
2. Porównaj rzeczywisty wiek stada z planem produkcyjnym, a nie z ogólną tabelą znalezioną w internecie.
3. Oceń pozostałość startera w silosie, aby uniknąć niekontrolowanego mieszania partii bez dokumentacji.
4. Zweryfikuj, czy plan odstawy częściowej lub pełnej nie zmienia przewidzianego terminu przejścia na kolejną mieszankę.
5. Zapisz datę, godzinę, numer partii i ilość dostarczonego growera w ewidencji silosów.
6. Porównaj pobranie paszy i wody przez pierwsze 24 godziny po zmianie z wynikami poprzednich, podobnych rzutów.

Przykład: jeśli dostawa growera ma wejść rano, a w silosie pozostaje większa ilość startera, nie warto zgadywać proporcji mieszania. Lepiej ustalić z doradcą żywieniowym, czy program dopuszcza płynne przejście, czy wymaga wykorzystania konkretnej pozostałości. Dokumentacja partii chroni później przed błędną interpretacją FCR.

Jakie wyniki stada mogą zmienić decyzję o przejściu?

Decyzję o zmianie należy zweryfikować, gdy pobranie paszy spada, pobranie wody odbiega od typowego rytmu, masa ptaków jest nierówna albo warunki środowiskowe wyraźnie pogorszyły komfort stada. Sama zmiana mieszanki nie naprawi problemu z wentylacją, poidłami czy dostępem do karmideł.

• Masa ciała – porównuj średnią masę z celem własnego programu, wykonując ważenie na reprezentatywnej grupie ptaków.
• Równomierność – duży rozrzut masy wskazuje, że część stada może mieć gorszy dostęp do paszy lub wody.
• Pobranie paszy – codzienny odczyt z silosu pokazuje trend wcześniej niż miesięczne zestawienie kosztów.
• Pobranie wody – nagła zmiana relacji woda-pasza wymaga sprawdzenia instalacji, temperatury i stanu ptaków.
• Śmiertelność i brakowanie – te dane należy czytać razem z obserwacją stada, nie jako izolowaną liczbę.
• Warunki mikroklimatu – temperatura, wentylacja i jakość ściółki wpływają na aktywność oraz pobranie mieszanki.

Termin rozpoczęcia growera wynika z programu stada i bieżących danych produkcyjnych, a nie z jednej sztywnej daty dla wszystkich brojlerów.

Jak ustalić dawkę growera i przewidzieć zużycie?

Dawkę growera ustala się przez prognozę zużycia dla liczby pozostających ptaków, dnia chowu, planu odstawy i specyfikacji mieszanki, a nie przez podanie jednej liczby kilogramów na brojlera. Najbardziej użyteczne są dzienne odczyty silosu zestawione z masą, pobraniem wody i wynikiem FCR z porównywalnych rzutów.

Ile growera zużywa brojler?

Ilość growera zależy od liczby ptaków, wieku uboju, masy docelowej i programu paszarni, dlatego nie istnieje jedna prawidłowa dawka na sztukę. Do planowania dostawy wykorzystaj własne dane z rzutów o podobnej genetyce, terminie odstawy i warunkach utrzymania.

Przykład: przy planowaniu dostawy dla 20 000 ptaków nie mnożę przypadkowej normy z tabeli przez obsadę. Najpierw odejmuję potwierdzone ubytki, sprawdzam faktyczne zużycie z ostatnich dni i uwzględniam, czy odbiorca planuje odstawę częściową. Dzięki temu silos nie zostaje z przypadkową mieszanką tuż przed kolejną zmianą etapu.

Tabela nie zastępuje specyfikacji producenta mieszanki. Jest narzędziem do porządkowania danych z gospodarstwa. Dane programowe należy aktualizować przed każdym rzutem, a parametry konkretnej partii potwierdzać w dokumentacji paszarni.

Jak kontrolować pobranie paszy, wody i masę?

Kontrolę zacznij od codziennego odczytu silosu i wodomierza o tej samej godzinie, potem porównaj wynik z liczbą ptaków oraz ważeniem próbki stada. Jeden odczyt ma ograniczoną wartość; dopiero trend z kilku dni pokazuje, czy reakcja po zmianie paszy jest prawidłowa.

• Odczyt silosu – zapisuj go codziennie w kilogramach lub według wiarygodnej skali urządzenia, zawsze tą samą metodą.
• Wodomierz – odnotowuj dobowe zużycie, ponieważ poidła i dostęp do wody bezpośrednio wpływają na pobranie paszy.
• Ważenie ptaków – stosuj powtarzalną liczbę punktów poboru, aby nie porównywać przypadkowych próbek.
• FCR – licz w tym samym standardzie, uwzględniając uzgodnione zasady dotyczące ubytków i odstaw.
• Jakość ściółki – mokra ściółka może sygnalizować problem środowiskowy lub wodny, który zaburza interpretację danych żywieniowych.
• Kontrola karmideł – nierówny poziom paszy w liniach może oznaczać nierówny dostęp, choć całkowite zużycie silosu wygląda poprawnie.

W przypadkach, które analizowałem, najwięcej daje zestawienie dziennego pobrania z poprzednim rzutem o podobnej masie ubojowej. Taka karta pokazuje, czy różnica pojawiła się po dostawie paszy, po upale, po awarii poideł czy po zmianie obsady. Bez chronologii łatwo przypisać problem growerowi, choć przyczyna leży gdzie indziej.

Najlepszą prognozę zużycia growera tworzy historia własnych rzutów, uzupełniona o aktualną liczbę ptaków, odczyt silosu, wodę i harmonogram uboju.

Czy grower wpływa na masę brojlera i FCR?

Tak, grower wpływa na wynik żywieniowy, ale sam nie przesądza o masie końcowej ani FCR, ponieważ rezultat tworzą równocześnie receptura, forma fizyczna, pobranie paszy, woda, zdrowie i warunki utrzymania. Aviagen i Cobb-Vantress zalecają oceniać program żywienia w odniesieniu do celów danej linii, a nie przez pojedynczy parametr mieszanki (źródło: Aviagen, 2025; Cobb-Vantress, 2025).

Co oznacza FCR w okresie growera?

FCR to wskaźnik wykorzystania paszy, obliczany jako ilość pobranej mieszanki przypadająca na jednostkę przyrostu lub masy według przyjętej w gospodarstwie metody. Niższy wynik może być korzystny tylko wtedy, gdy porównujesz rzuty prowadzone według tego samego standardu obliczeń.

Nie oceniaj FCR po jednym dniu od zmiany startera na grower. W pierwszej kolejności sprawdź, czy odczyt silosu jest poprawny, czy dostawa została zapisana i czy nie doszło do zmiany liczby ptaków po odstawie. Potem zestaw dane z masą oraz stanem zdrowotnym stada.

• Receptura mieszanki – wpływa na podaż energii i aminokwasów, ale jej ocenę prowadzi się w odniesieniu do pełnej specyfikacji paszarni.
• Forma fizyczna – kruszonka lub granulat mogą zmieniać sposób pobierania, dlatego trzeba je oceniać razem z jakością mechaniczną produktu.
• Dostęp do karmideł – zbyt wysoka linia lub nierówny poziom paszy ograniczają część stada, nawet gdy silos wykazuje prawidłowe zużycie.
• Dostęp do wody – niewłaściwa wysokość poideł, wyciek lub problem z ciśnieniem mogą pogorszyć pobranie paszy.
• Mikroklimat – stres cieplny, nadmierna wilgotność lub słaba wymiana powietrza obniżają aktywność i apetyt ptaków.
• Zdrowie stada – objawy chorobowe wymagają oceny lekarza weterynarii, a nie samodzielnej korekty programu paszowego.

Sam fakt zastosowania growera nie pogarsza FCR; niekorzystny wynik trzeba rozłożyć na jakość paszy, pobranie, wodę, środowisko i metodę liczenia.

Jak porównywać FCR tydzień po tygodniu?

Porównuj FCR tydzień po tygodniu tylko dla rzutów o podobnym programie, zbliżonej masie ubojowej i jednolitej metodzie liczenia. Każdą zmianę w obsadzie, odstawie, partii mieszanki lub sposobie ważenia odnotuj obok wyniku.

Praktyczny przykład: jeśli po zmianie na grower FCR wygląda gorzej, ale jednocześnie trwała odstawka częściowa, zwykłe porównanie z pełnym stadem może wprowadzić w błąd. Wpis o liczbie odebranych ptaków i masie odstawy wyjaśnia więcej niż sama liczba z arkusza. Przydatne rozwinięcie znajdziesz w materiale FCR tydzień po tygodniu.

„Dobrostan, środowisko i zarządzanie stadem są elementami powiązanymi z wynikami produkcyjnymi brojlerów.” – parafraza opinii naukowych EFSA dotyczących dobrostanu kurcząt brojlerów, EFSA, 2023.

Jaka forma paszy grower sprawdza się w kurniku?

Forma paszy grower – najczęściej kruszonka albo granulat – powinna odpowiadać specyfikacji dostawcy i możliwościom stada w danym okresie chowu. Przy kontroli nie wystarczy nazwa formy: liczą się także udział pyłu, trwałość granulatu, równomierność frakcji, transport i ustawienie karmideł.

Czym różni się kruszonka od granulatu?

Kruszonka to rozdrobniona forma mieszanki, a granulat to sprasowany produkt o określonej średnicy i trwałości; obie formy mogą być prawidłowe, jeśli wynikają z zatwierdzonej specyfikacji growera. Nie zmieniaj formy wyłącznie dlatego, że inny obiekt osiągnął dobry wynik na innym programie.

Jak sprawdzić jakość fizyczną partii growera?

Sprawdzenie zacznij od pobrania reprezentatywnej próbki z dostawy lub karmidła, następnie oceń zapach, jednorodność, pylenie, frakcję i zgodność z dokumentem dostawy. Każdą nietypową cechę zgłoś paszarni przed samodzielnym wprowadzaniem zmian.

• Numer partii – przepisz z dokumentu dostawy do ewidencji silosu wraz z datą i nazwą mieszanki.
• Zapach – nietypowy zapach może uzasadniać kontakt z producentem i zabezpieczenie próbki do oceny.
• Pył – zauważalnie wysoka ilość drobnej frakcji należy opisać i porównać ze standardem dostawcy.
• Jednorodność – duże różnice wielkości cząstek mogą wpływać na selekcję paszy przez ptaki.
• Stan transportu – uszkodzenia, zawilgocenie lub zanieczyszczenie wymagają odnotowania przy odbiorze.
• Ustawienie karmideł – nawet dobra partia nie zadziała prawidłowo, gdy linie są zbyt wysoko ustawione lub nierówno napełnione.

Przy zmianie formy lub wystąpieniu problemów technicznych przydaje się osobny materiał o granulacji paszy. Najpierw jednak obowiązuje dokumentacja konkretnej dostawy, bo opis ogólny nie zastąpi parametrów deklarowanych przez producenta.

O jakości fizycznej growera decyduje nie sama etykieta „granulat” lub „kruszonka”, lecz zgodność dostawy z programem, jednorodność frakcji i działanie systemu karmienia.

Jak przejść ze startera na grower bez błędów?

Przejście ze startera na grower wymaga kontroli pozostałości w silosie, identyfikowalności obu partii i gotowości systemu karmienia, ponieważ przypadkowe mieszanie pasz utrudnia ocenę wyników. Program paszarni określa kolejność i warunki zmiany, a dokumentacja pozwala wyjaśnić późniejsze odchylenia pobrania.

Jak przygotować silos i dokumentację?

Najpierw ustal ilość startera pozostałą w silosie, oznacz partię, potwierdź kolejną dostawę growera i zapisz decyzję w karcie rzutu. Nie zakładaj, że każda resztka mieszanki może zostać bez konsekwencji połączona z nową paszą.

1. Odczytaj stan silosu przed planowaną zmianą i wpisz wynik do ewidencji gospodarstwa.
2. Sprawdź nazwę mieszanki, numer partii oraz dokument dostawy startera i growera.
3. Potwierdź z paszarnią lub doradcą, jak postąpić z pozostałością startera zgodnie z programem stada.
4. Skontroluj czystość silosu, przenośników i karmideł, aby ograniczyć ryzyko zanieczyszczenia pozostałościami.
5. Ustaw linie karmienia zgodnie z wiekiem i wielkością ptaków, sprawdzając dostęp na całej długości kurnika.
6. Zapisz godzinę rozpoczęcia podawania growera oraz obserwacje z pierwszej doby po zmianie.

Przykład: w jednym kurniku można rozpocząć grower po potwierdzeniu programu, a w drugim odroczyć dostawę, gdy pozostałość startera jest większa niż zakładano. To nie jest opóźnienie „na oko”, lecz decyzja oparta na rzeczywistym stanie silosu i planie produkcyjnym.

Jakich błędów unikać podczas zmiany programu?

Najczęstsze błędy to zmiana bez zapisu numeru partii, ocena stada tylko po zużyciu z silosu, ignorowanie wody oraz kopiowanie programu z innego gospodarstwa. Każdy z tych błędów utrudnia ustalenie, czy zmiana wyniku wynika z paszy, środowiska czy zarządzania.

• Brak identyfikowalności – bez numeru partii i daty dostawy nie można rzetelnie porównać wyników między rzutami.
• Nieoczyszczony silos – resztki starej mieszanki mogą zaburzyć planowaną zmianę i ocenę faktycznego pobrania.
• Za mało karmideł dostępnych dla ptaków – ogranicza pobranie części stada, choć całkowite zużycie może pozornie wyglądać normalnie.
• Pomijanie wodomierza – brak odczytu wody odbiera ważny sygnał o pracy poideł i kondycji stada.
• Samodzielna korekta receptury – zmiany bez uzgodnienia z paszarnią mogą naruszyć program żywienia i utrudnić analizę problemu.
• Ignorowanie objawów zdrowotnych – spadek aktywności, biegunkę lub zwiększoną śmiertelność trzeba konsultować z lekarzem weterynarii.

Treść nie zastępuje konsultacji z lekarzem weterynarii. Jeżeli po zmianie paszy pojawiają się objawy zdrowotne, zwiększona śmiertelność, wyraźne zaburzenia kału lub nagły spadek pobrania, priorytetem jest ocena stada i warunków, a nie internetowa korekta dawki.

Bezpieczna zmiana startera na grower opiera się na identyfikowalności partii, kontroli silosu, prawidłowym dostępie do karmideł i obserwacji stada w pierwszej dobie.

Kiedy przygotować stado do finishera?

Do finishera przechodzi się zgodnie z zatwierdzonym programem żywienia, przewidywaną datą uboju i planem odstawy, po sprawdzeniu bieżącego stanu growera w silosie. Finisher nie powinien być wprowadzany dlatego, że grower „wydaje się kończyć”; decyzję musi potwierdzać dokumentacja paszarni oraz harmonogram produkcyjny.

Kiedy przejść z growera na finisher?

Przejdź na finisher w terminie wskazanym dla konkretnego programu, po uwzględnieniu planowanej masy i daty uboju oraz rzeczywistej pozostałości growera. Jeśli plan odstawy się zmienił, skoryguj prognozę dostaw wspólnie z paszarnią, zamiast skracać lub wydłużać etap bez uzasadnienia.

Przykład: przy przesunięciu terminu odbioru o kilka dni gospodarstwo powinno ponownie policzyć zapotrzebowanie na grower i finisher. Mechaniczne zamówienie według pierwotnego planu może zwiększyć ryzyko nadmiaru niewłaściwej mieszanki. Więcej zasad omawia materiał finisher dla brojlerów.

Jak przygotować zamówienie finishera?

Zamówienie finishera przygotuj na podstawie aktualnej liczby ptaków, potwierdzonego terminu uboju, przewidywanego dziennego pobrania i odczytu silosu. Dane sprawdzaj dla bieżącego rzutu, ponieważ historyczne wyniki są punktem odniesienia, a nie automatyczną normą.

• Aktualna obsada – uwzględnia ptaki po ubytkach i po ewentualnych odstawach częściowych.
• Termin uboju – potwierdza długość końcowego etapu żywienia oraz ilość wymaganej mieszanki.
• Stan growera – zapobiega przypadkowemu nakładaniu się dostaw bez ustalonego sposobu przejścia.
• Parametry finishera – wymagają potwierdzenia w specyfikacji konkretnej partii i programie paszarni.
• Możliwość magazynowania – ogranicza ryzyko przechowywania nadmiernej ilości paszy poza planem produkcyjnym.
• Ewidencja dostaw – pozwala później powiązać zużycie z konkretną mieszanką oraz wynikiem rzutu.

Przygotowanie do finishera należy rozpocząć od aktualnych danych z silosu i harmonogramu uboju, ponieważ to one określają realne zapotrzebowanie stada.

Najczęściej zadawane pytania

Kiedy rozpocząć grower dla brojlerów?

Grower rozpocznij zgodnie z programem paszowym dla danej linii, planowaną masą uboju i rzeczywistym przebiegiem rzutu. Nie stosuj jednego terminu bez odniesienia do dokumentacji paszarni. Przed zmianą sprawdź wiek ptaków, stan silosu oraz plan odstawy.

Ile growera zużywa brojler?

Zużycie zależy od liczby ptaków, wieku uboju, masy docelowej, aktualnych ubytków i programu żywienia. Najlepszą prognozę daje analiza własnych rzutów o podobnych parametrach. Dzienny odczyt silosu powinien być porównywany z wodą, masą stada i harmonogramem odbioru.

Czy można zmienić starter na grower bez planu?

Nie, zmiana powinna być zaplanowana i udokumentowana. Trzeba kontrolować pozostałość startera, identyfikowalność partii, ustawienie karmideł oraz reakcję stada po dostawie. Brak zapisu utrudnia później ocenę FCR i znalezienie przyczyny odchyleń.

Czy grower może pogorszyć FCR?

To zależy od całego programu oraz warunków w kurniku, a nie od samej nazwy mieszanki. FCR może zmienić się przez jakość fizyczną paszy, dostęp do karmideł, pobranie wody, mikroklimat, zdrowie stada lub sposób liczenia. Wynik należy porównywać z rzutami o podobnej masie ubojowej i tym samym standardzie danych.

Czy grower ma zawsze tę samą postać?

Nie, grower może występować jako kruszonka albo granulat, zależnie od programu dostawcy. Odbierając paszę, sprawdź zgodność formy z dokumentem, udział pyłu, jednorodność oraz numer partii. Nie zmieniaj formy na podstawie ogólnej porady bez konsultacji z paszarnią.

Czy przy spadku pobrania należy od razu zmienić paszę?

Nie, najpierw trzeba sprawdzić wodę, temperaturę, wentylację, karmidła, jakość ściółki i stan zdrowia ptaków. Nagły spadek pobrania nie wskazuje automatycznie na problem z growerem. Przy objawach zdrowotnych potrzebna jest konsultacja z lekarzem weterynarii.

Jak długo obserwować stado po wejściu growera?

Najważniejsza jest pierwsza doba po zmianie, gdy należy zapisać pobranie paszy i wody oraz obejść cały kurnik. Trend warto kontrolować codziennie przez kolejne dni, porównując go z własnym programem i wcześniejszymi rzutami. Jednorazowy odczyt nie daje podstaw do daleko idących decyzji.

Źródła i literatura

1. Aviagen. Ross Broiler Nutrition Specifications, wydanie 2025. Dokument producenta linii Ross 308 dotyczący specyfikacji żywieniowych i celów programu.
2. Cobb-Vantress. Cobb Broiler Nutrition Guide, wydanie 2025. Przewodnik producenta linii Cobb 500 dotyczący prowadzenia programu żywienia brojlerów.
3. EFSA. Opinie naukowe dotyczące dobrostanu kurcząt brojlerów, 2023. Materiały instytucji UE opisujące znaczenie warunków utrzymania dla dobrostanu stada.
4. Aviagen – oficjalny serwis producenta materiału genetycznego Ross.
5. Cobb-Vantress – oficjalny serwis producenta materiału genetycznego Cobb.

Przeczytaj również

• FCR brojlerów: jak obliczyć zużycie paszy i interpretować wynik tuczu
• Finisher dla brojlerów: termin wprowadzenia, zużycie i wpływ na wynik tuczu
• Granulacja paszy dla brojlerów: kruszonka, granulat i wpływ struktury na wyniki

Piotr Lis

Doradza fermom brojlerów i indyków rzeźnych. Zajmuje się żywieniem, mikroklimatem kurnika i ekonomią tuczu — liczy FCR, EPEF i marżę, nie tylko opisuje.