Żywienie brojlerów od startera do finiszera: program paszowy na cały cykl tuczu

Jak zaplanować żywienie brojlerów od pierwszego dnia?

Żywienie brojlerów od startera do finiszera opiera się najczęściej na trzech fazach: starterze, growerze i finiszerze, a ich długość wyznaczają masa sprzedażowa, wiek uboju oraz zalecenia dla linii Ross 308 lub Cobb 500. Aviagen w specyfikacji Ross Broiler Nutrition Specifications z 2022 r. zaleca dopasować program do docelowego wyniku stada, a nie stosować jednego kalendarza dla każdej fermy.

Program paszowy to plan podawania mieszanek pełnoporcjowych, charakteryzujący się kolejnością faz, formą paszy, kontrolą pobrania i korektą według wyników stada. Na fermie nie zaczynam od pytania „jaka pasza jest najlepsza?”, lecz od celu: czy ptak ma zostać sprzedany wcześnie przy niższej masie, czy ma osiągnąć większą masę przy dłuższym tuczu.

„Specyfikacje żywieniowe należy odczytywać razem z celami produkcyjnymi, warunkami środowiskowymi i wynikami stada.” — Aviagen, Ross Broiler Nutrition Specifications, 2022

Od czego zależy liczba faz programu paszowego?

Liczba faz zależy przede wszystkim od wieku uboju, masy ciała brojlerów, genetyki Ross 308 albo Cobb 500 oraz wymagań odbiorcy żywca. Trzy fazy są częstym układem, lecz przy dłuższym tuczu producent może stosować dodatkową mieszankę pośrednią lub końcową po uzgodnieniu z żywieniowcem drobiu.

W mojej praktyce porównywanie programów ma sens tylko wtedy, gdy porównuję stada o podobnym terminie wstawienia, obsadzie, jakości piskląt i warunkach mikroklimatu. Sam wiek nie mówi jeszcze, czy stado jest gotowe na zmianę mieszanki.

• Masa docelowa – plan sprzedaży przy 2,2 kg wymaga innego rozłożenia faz niż sprzedaż ptaków cięższych.
• Wiek uboju – krótszy cykl ogranicza znaczenie długiego okresu finiszera.
• Linia genetyczna – Ross 308 i Cobb 500 mają własne materiały techniczne oraz tabele odniesienia producentów genetyki.
• Warunki fermy – temperatura, wentylacja i jakość ściółki wpływają na pobranie paszy oraz wynik FCR.
• Wymagania odbiorcy – zakład może określać docelową masę, termin odbioru albo ograniczenia dotyczące składników.
• Dostępne mieszanki – harmonogram musi uwzględniać logistykę silosów, dostaw i pozostałości paszy.

Najkrótsza zasada brzmi: najpierw ustal wynik sprzedażowy, potem buduj fazy. Taka kolejność ogranicza przypadkowe zmiany, które później trudno wyjaśnić w danych produkcyjnych.

Jak połączyć genetykę z warunkami fermy?

Pierwszym krokiem jest zestawienie celu dla Ross 308 lub Cobb 500 z własnymi wynikami poprzednich rzutów: masą, pobraniem paszy, śmiertelnością, jakością ściółki i FCR. Dokument producenta genetyki stanowi punkt odniesienia, nie gwarancję wyniku na konkretnej fermie.

Przykład: dwie hale mogą otrzymać tę samą mieszankę grower, ale w hali z wyższą temperaturą i słabiej działającymi poidłami pobranie paszy spadnie. Zmiana receptury bez kontroli wody i mikroklimatu nie usuwa przyczyny. Więcej o analizie kosztu karmienia opisuje materiał zużycie paszy na brojlera.

Czym różni się starter, grower i finiszer?

Starter, grower i finiszer to kolejne fazy programu paszowego, różniące się rolą w rozwoju stada, tempem wzrostu oraz miejscem w cyklu tuczu. Starter wspiera pierwsze dni i równomierność, grower obsługuje intensywny wzrost, a finiszer dopasowuje żywienie do masy końcowej i wymagań odbiorcy; szczegółowe specyfikacje publikują Aviagen oraz Cobb-Vantress.

Nazwa mieszanki nie wyznacza automatycznie jej receptury ani jednego obowiązkowego dnia zmiany. Żywieniowiec drobiu ustala parametry po analizie surowców, zdrowotności, celu produkcji i zaleceń dla konkretnej linii.

Kiedy stosować starter dla brojlerów?

Starter dla brojlerów podaje się od pierwszych dni odchowu, gdy ptak buduje pobranie paszy, rozwój przewodu pokarmowego i wyrównanie stada. W tej fazie liczy się szybki dostęp do świeżej mieszanki, dobra forma fizyczna paszy i równomierne rozmieszczenie piskląt przy karmidłach.

Starter nie jest „mocniejszą paszą” w oderwaniu od reszty cyklu. Jest narzędziem startu. Jeżeli pisklęta słabo jedzą w pierwszej dobie, problemu nie należy maskować samą zmianą mieszanki.

• Dostępność paszy – pisklę musi łatwo znaleźć mieszankę bez konkurencji i bez pustych miejsc przy karmidłach.
• Forma paszy – drobna, jednorodna struktura ogranicza wybieranie frakcji przez młode ptaki.
• Świeżość – zapach, brak zbryleń i brak zawilgocenia pomagają utrzymać akceptację mieszanki.
• Wyrównanie – masa piskląt z próbnego ważenia pokazuje, czy stado rozwija się podobnym tempem.
• Woda pitna – sprawne poidła warunkują pobranie startera już od początku odchowu.
• Temperatura – wychłodzone lub przegrzane pisklęta ograniczają aktywność przy karmidłach.

Przykład praktyczny: po dostawie piskląt personel może sprawdzić napełnienie woli u reprezentatywnej grupy ptaków. Taki prosty ogląd nie zastępuje protokołu fermowego, lecz szybko ujawnia problem z dostępem do wody albo paszy.

Jaką rolę pełni grower dla brojlerów?

Grower dla brojlerów obsługuje okres intensywnego przyrostu, dlatego decyzję o jego wprowadzeniu warto potwierdzić masą stada, pobraniem paszy i planem sprzedaży. Cobb-Vantress w materiale Performance and Nutrition Supplement z 2022 r. wskazuje, że ocena żywienia powinna łączyć wynik produkcyjny z zarządzaniem stadem.

W tej fazie rośnie znaczenie przepustowości karmideł, jakości granulatu i obserwacji ściółki. Ptak może mieć paszę w silosie, a mimo to pobierać jej za mało, jeśli linia karmienia działa nierówno albo wysokość karmideł nie odpowiada aktualnemu wzrostowi.

1. Porównaj średnią masę z planem dla wieku i linii genetycznej, zamiast przełączać paszę wyłącznie według daty.
2. Sprawdź dobowe zużycie mieszanki grower oraz pobranie wody w tej samej hali.
3. Oceń fizycznie paszę pod kątem pyłu, trwałości granulatu i segregacji frakcji.
4. Skontroluj rozkład ptaków przy karmidłach, bo tłok ujawnia ograniczony dostęp do paszy.
5. Zapisz temperaturę, wilgotność i stan ściółki, aby nie przypisać błędu środowiskowego samej diecie.
6. Skonsultuj odchylenie utrzymujące się przez kilka dni z żywieniowcem drobiu oraz lekarzem weterynarii.

Jedno zdanie, które powinno zostać w dokumentacji rzutu: grower buduje przyrost, ale jego wynik zależy jednocześnie od mieszanki, wody, mikroklimatu i dostępności karmideł.

Czym jest finiszer dla brojlerów?

Finiszer dla brojlerów to końcowa mieszanka pełnoporcjowa, charakteryzująca się dopasowaniem do terminu sprzedaży, końcowej masy ptaków i wymagań odbiorcy, a nie tylko wieku stada. Parametry finiszera powinien zatwierdzić żywieniowiec drobiu w programie właściwym dla Ross 308, Cobb 500 i warunków fermy.

Nie traktuję finiszera jako paszy, którą można dowolnie skracać lub wydłużać. Gdy odbiór żywca przesuwa się o kilka dni, trzeba sprawdzić zapas w silosie, przewidywane pobranie oraz decyzję handlową. To pozwala uniknąć nagłego powrotu do poprzedniej mieszanki.

Porównanie dotyczy funkcji faz, nie gotowych receptur. Nie należy kopiować konkretnych dawek składników, koncentracji energii czy poziomów aminokwasów bez analizy lokalnych surowców i konsultacji specjalistycznej.

Kiedy zmieniać mieszankę paszową?

Mieszankę paszową zmienia się wtedy, gdy plan dla wieku uboju potwierdzają masa ciała, pobranie paszy oraz możliwość płynnego przejścia logistycznego bez pustego karmidła. Aviagen zaleca wiązać decyzje żywieniowe z monitorowaniem stada, dlatego sam numer dnia nie powinien być jedynym kryterium zmiany fazy.

Zmiana paszy jest momentem, w którym drobne błędy kosztują najwięcej. Widziałem sytuacje, gdy właściwa mieszanka dotarła na fermę, lecz w silosie pozostało zbyt dużo poprzedniej. Stado przez kilka dni otrzymywało niekontrolowaną proporcję dwóch faz, a dane przestały być czytelne.

Jak ocenić pobranie paszy i masę stada?

Najpierw wykonaj reprezentatywne ważenie, zestaw dobowe pobranie paszy z liczbą żywych ptaków i porównaj wynik z poprzednimi dniami. Nagły spadek pobrania wymaga równoległej kontroli wody, temperatury, karmideł i zdrowotności, a nie automatycznej zmiany growera na finiszer.

• Średnia masa – ważenie próby z kilku miejsc hali pokazuje, czy wynik nie jest zniekształcony przez jedną strefę.
• Jednorodność stada – duży rozrzut masy może wskazywać nierówny dostęp do wody lub karmideł.
• Dobowe zużycie – odczyt silosu trzeba skorygować o dostawy, przesypy i rzeczywistą liczbę ptaków.
• Pobranie wody – zmiana relacji woda-pasza jest sygnałem do sprawdzenia poideł oraz mikroklimatu.
• Śmiertelność – wzrost liczby upadków zmienia liczbę ptaków, na którą liczysz pobranie paszy.
• Jakość ściółki – mokra ściółka może współwystępować z problemem wody, jelit lub wentylacji.

Przykład: jeśli zużycie paszy spada jednego dnia po awarii linii pojenia, nie oceniaj wtedy jakości finiszera. Najpierw usuń awarię, odnotuj zdarzenie i obserwuj, czy pobranie wraca do poprzedniego trendu.

Jak przeprowadzić zmianę paszy bez błędów?

Zmianę paszy wykonaj w pięciu krokach: policz pozostałość w silosie, zaplanuj dostawę, zapewnij ciągłość karmienia, sprawdź pracę linii i obserwuj stado przez kolejne doby. Najważniejszym warunkiem jest brak przerwy w dostępie do paszy oraz pełna wiedza, jaka mieszanka rzeczywiście trafia do karmideł.

1. Oszacuj zapas poprzedniej mieszanki w silosie przed zamówieniem kolejnej dostawy.
2. Ustal z dostawcą termin, który nie stworzy luki w dostępności mieszanki pełnoporcjowej.
3. Sprawdź czystość i drożność urządzeń transportujących paszę do linii karmienia.
4. Wpisz godzinę przejścia oraz rodzaj mieszanki do dokumentacji hali.
5. Obserwuj zachowanie ptaków, wypełnienie karmideł i odczyty zużycia przez następne 24-48 godzin.
6. Wyjaśnij każde nietypowe odchylenie przed wprowadzeniem kolejnej korekty programu.

Nie polecam szybkiej zmiany mieszanki jako odpowiedzi na objawy chorobowe. Treść nie zastępuje konsultacji z lekarzem weterynarii lub żywieniowcem drobiu, zwłaszcza gdy spadkowi apetytu towarzyszą upadki, biegunka, apatia albo wyraźne pogorszenie ściółki.

Jaką formę paszy dobrać do wieku brojlerów?

Formę paszy dobiera się do wieku ptaków, możliwości pobrania, jakości produkcji mieszanki i sprawności systemu karmienia; młodsze brojlery wymagają szczególnej uwagi na jednorodność frakcji, a starsze wykorzystują paszę w warunkach większego pobrania. Forma granulatu wpływa na zachowanie przy karmidle, lecz sama nie zastępuje właściwego programu starter-grower-finiszer.

Granulat, kruszonka i mieszanka o większym udziale pyłu mogą inaczej zachowywać się w transporcie, w silosie i na tacy karmidła. Dlatego przy odbiorze paszy oglądam jej stan fizyczny, a nie tylko dokument dostawy.

Czy granulat zawsze poprawia pobranie paszy?

To zależy od jakości granulatu, wieku ptaków i stanu urządzeń: trwały, jednorodny granulat może ułatwiać pobranie, lecz nadmiar pyłu albo rozpad podczas transportu zmienia efekt. Nie oceniaj formy wyłącznie po nazwie na fakturze, tylko po materiale faktycznie znajdującym się w karmidłach.

• Jednorodność frakcji – ogranicza wybieranie większych cząstek przez ptaki.
• Zawartość pyłu – wysoki udział drobnej frakcji może obniżać akceptację mieszanki i zwiększać straty.
• Trwałość granulatu – pasza powinna zachować strukturę po przejściu przez podajnik oraz karmidło.
• Dopasowanie do wieku – zbyt duże cząstki utrudniają pobranie młodszym brojlerom.
• Stan linii – zużyte elementy transportu mogą rozdrabniać granulat przed dotarciem do ptaków.
• Warunki magazynowania – zawilgocenie i kondensacja w silosie pogarszają jakość fizyczną paszy.

Przykład: dwie dostawy o tej samej nazwie handlowej mogą dawać inny obraz w karmidle, jeśli jedna została zbyt długo transportowana przez instalację z wieloma punktami przesypowymi. Dokumentuj to zdjęciem i wpisem w karcie rzutu.

Jak ustawić karmidła dla brojlerów?

Pierwszym krokiem jest ustawienie wysokości i poziomu napełnienia karmideł tak, aby ptaki pobierały paszę swobodnie, lecz nie rozsypywały jej nadmiernie na ściółkę. Karmidła dla brojlerów trzeba kontrolować wraz ze wzrostem ptaka oraz rozkładem stada w całej hali.

Po obchodzie zwracam uwagę na miejsca, gdzie ptaki stoją dalej od linii albo karmidła mają inny poziom niż pozostałe. To często mówi więcej niż pojedynczy odczyt silosu. Pasza na ściółce nie jest pobraniem paszy, choć została odjęta od stanu magazynowego.

Jak woda wpływa na program żywienia?

Woda pitna wpływa na program żywienia bezpośrednio, ponieważ brojler ogranicza pobranie paszy, gdy nie ma łatwego dostępu do czystej wody lub gdy warunki środowiskowe zaburzają jego zachowanie. EFSA w opinii dotyczącej dobrostanu brojlerów z 2023 r. wskazuje znaczenie odpowiedniego środowiska, dostępu do zasobów i zarządzania dla dobrostanu ptaków.

Woda nie jest dodatkiem do programu paszowego. Jest jego równoległym wskaźnikiem. Gdy wyniki wody i paszy rozchodzą się bez wyraźnej przyczyny, zatrzymuję interpretację FCR do czasu sprawdzenia systemu pojenia.

Dlaczego brojler je mniej, gdy warunki są nieprawidłowe?

Brojler je mniej, gdy wysoka temperatura, ograniczony przepływ wody, zbyt mało miejsc przy karmidłach albo dyskomfort ściółki obniżają jego aktywność i apetyt. Najpierw sprawdź mikroklimat, poidła oraz rozkład ptaków, a dopiero potem rozważ korektę programu paszowego.

„Dobrostan brojlerów zależy od połączenia systemu utrzymania, zarządzania i dostępu do zasobów.” — EFSA, Scientific Opinion on the Welfare of Broilers, 2023

• Temperatura w hali – przegrzane ptaki ograniczają aktywność i częściej skupiają się w chłodniejszych strefach.
• Dostęp do poideł – niedrożne, zbyt wysoko ustawione lub źle regulowane poidła ograniczają pobranie wody.
• Jakość wody – osad, przecieki i nieprawidłowe działanie instalacji wymagają kontroli technicznej.
• Stan ściółki – mokra ściółka obniża komfort oraz może pogarszać warunki w strefie ptaków.
• Wentylacja – nierówny ruch powietrza tworzy obszary o różnym komforcie termicznym.
• Obsada – ograniczona przestrzeń przy zasobach zwiększa konkurencję i różnice w pobraniu.

Praktyczny przykład: jeśli ptaki gromadzą się przy jednej linii pojenia, nie zakładaj od razu, że druga mieszanka paszowa jest mniej smakowita. Najpierw sprawdź ciśnienie, wysokość poideł, przecieki i temperaturę w tej części hali. Zobacz także woda dla brojlerów.

Czy temperatura zmienia decyzję o finiszerze?

Tak, temperatura może zmienić rzeczywiste pobranie przed planowanym przejściem na finiszer, dlatego decyzję trzeba odnieść do masy i trendu zużycia, nie tylko do daty w kalendarzu. Przy utrzymującym się stresie cieplnym najpierw koryguj środowisko wraz z zespołem fermy i lekarzem weterynarii.

Nie ma bezpiecznego uniwersalnego skrótu typu „w upał zmień paszę wcześniej”. Takie zalecenie pomija genetykę, warunki hali, zdrowotność i faktyczny harmonogram odbioru.

Jak korygować program przy innym wieku uboju?

Program przy innym wieku uboju koryguje się przez ponowne wyznaczenie długości startera, growera i finiszera, ocenę zapasu paszy oraz kontrolę masy stada przed każdą zmianą. Termin sprzedaży przesunięty o kilka dni może wpływać na końcową fazę, lecz nie uzasadnia samodzielnego kopiowania receptury z innej fermy.

Gdy odbiorca przyspiesza ubój, sprawdzam trzy rzeczy: aktualną masę, liczbę dni pozostałych do załadunku i ilość paszy, która realnie wystarczy bez chaotycznego mieszania partii. Przy opóźnieniu sprzedaży dochodzi ocena jakości ściółki i warunków środowiskowych.

Jak przygotować wariant dla krótszego cyklu?

Najpierw potwierdź nowy termin odbioru z odbiorcą, policz przewidywane pobranie na pozostałe dni i skonsultuj długość faz z żywieniowcem drobiu. Krótszy cykl oznacza mniej czasu na realizację programu, ale nie oznacza automatycznie pominięcia ważnej fazy bez oceny stada.

1. Potwierdź datę i docelową masę sprzedaży w dokumentacji produkcyjnej.
2. Wykonaj ważenie reprezentatywne przed zmianą harmonogramu paszowego.
3. Porównaj stan silosów z przewidywanym zużyciem do dnia załadunku.
4. Uzgodnij z dostawcą, czy potrzebna jest korekta terminu albo ilości dostawy.
5. Sprawdź, czy plan nie spowoduje przerwy w karmieniu ani nadmiaru niewykorzystanej mieszanki.
6. Oznacz zmianę w raporcie rzutu, aby później właściwie wyjaśnić wynik FCR.

Przykład: przy wcześniejszej sprzedaży ptaków nie oceniaj programu na podstawie porównania z rzutem prowadzonym kilka dni dłużej. Różnica w wieku i masie potrafi zmienić obraz pobrania oraz konwersji.

Czy można przedłużyć finiszer bez konsultacji?

Nie, przedłużenie finiszera bez konsultacji nie jest dobrą praktyką, ponieważ końcowa faza zależy od realnego terminu sprzedaży, wymagań odbiorcy, zapasu mieszanki i kondycji stada. Żywieniowiec drobiu powinien ocenić zmianę razem z lekarzem weterynarii, gdy występują problemy zdrowotne lub środowiskowe.

Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej konsultacji z lekarzem weterynarii lub żywieniowcem drobiu. Dotyczy to szczególnie sytuacji, w których pojawiają się niepokojące objawy, wzrost śmiertelność brojlerów albo nagłe pogorszenie jakości ściółki.

Jak kontrolować wynik żywieniowy po rzucie?

Wynik żywieniowy po rzucie ocenia się przez zestawienie masy końcowej, zużycia paszy, FCR, śmiertelności, jakości ściółki i warunków środowiskowych w porównywalnych stadach. Cobb-Vantress w 2022 r. wskazuje, że FCR nie powinien być interpretowany w izolacji, ponieważ wynik zależy również od zarządzania, zdrowotności i warunków produkcji.

Najlepszy raport jest prosty, lecz pełny. Zawiera dane, które pozwalają odróżnić słabszy program paszowy od problemu z wodą, temperaturą, pisklętami albo logistyką karmienia.

Jakie wskaźniki zapisać po sprzedaży stada?

Po sprzedaży stada zapisz co najmniej masę końcową, zużycie mieszanki, liczbę wstawionych i sprzedanych ptaków, śmiertelność, FCR oraz uwagi o wodzie i ściółce. Dane porównuj tylko między rzutami o zbliżonej masie uboju, genetyce, porze roku i technologii utrzymania.

• Masa sprzedażowa – pokazuje, czy program osiągnął cel ustalony przed wstawieniem.
• Łączne zużycie paszy – stanowi podstawę do obliczeń ekonomicznych i kontroli zapasów.
• FCR – należy analizować razem z masą, wiekiem, śmiertelnością oraz warunkami fermy.
• Śmiertelność – wpływa na liczbę ptaków używaną w obliczeniach pobrania paszy.
• Jakość ściółki – dokumentuje możliwy wpływ wody, wentylacji i zdrowotności na wynik.
• Uwagi techniczne – awarie poideł, przerwy dostaw i problemy z linią karmienia wyjaśniają odchylenia.

Przykład: FCR gorszy od oczekiwanego nie jest wystarczającą podstawą do zmiany całej strategii. Jeżeli w tym samym rzucie odnotowano awarię pojenia albo przegrzanie hali, najpierw uwzględnij te zdarzenia w analizie. Pomocne będzie zestawienie danych z materiałem FCR brojlerów.

Kiedy konsultować dawkę z żywieniowcem drobiu?

Skonsultuj program z żywieniowcem drobiu, gdy utrzymuje się odchylenie masy lub pobrania, zmienia się wiek uboju, dostawca surowców, forma granulatu albo wymagania odbiorcy. Konsultacja jest potrzebna również wtedy, gdy FCR, śmiertelność i jakość ściółki pogarszają się równocześnie.

Nie koryguj programu na podstawie jednego wskaźnika. Dobra decyzja łączy liczby z dokumentacji, obserwację ptaków, historię środowiska oraz ocenę lekarza weterynarii, jeśli istnieje podejrzenie problemu zdrowotnego.

Najczęściej zadawane pytania

Kiedy podawać starter brojlerom?

Starter podaje się w początkowej fazie odchowu, od pierwszych dni życia piskląt. Dokładny moment przejścia na grower zależy od wieku uboju, masy stada, genetyki Ross 308 lub Cobb 500 oraz planu ustalonego z żywieniowcem drobiu.

Ile faz paszy potrzebuje brojler?

Najczęściej stosuje się trzy fazy: starter, grower i finiszer. W dłuższym tuczu albo przy szczególnych wymaganiach odbiorcy program może mieć więcej etapów, dlatego nie należy przyjmować jednej liczby jako reguły dla każdej fermy.

Czy można szybko zmienić mieszankę?

Tak, zmiana może nastąpić sprawnie, jeśli ferma wcześniej policzy zapas w silosie i zapewni ciągłość karmienia. Nie powinna jednak prowadzić do pustych karmideł, przypadkowego mieszania dużych zapasów ani pominięcia obserwacji pobrania przez kolejne 24-48 godzin.

Dlaczego brojler nie pobiera paszy?

Przyczyną może być temperatura, problem z wodą pitną, ograniczony dostęp do karmideł, słaba jakość fizyczna mieszanki lub zdrowotność stada. Najpierw sprawdź poidła, mikroklimat, zachowanie ptaków i ściółkę, a przy objawach chorobowych skontaktuj się z lekarzem weterynarii.

Czy program żywienia wpływa na FCR?

Tak, program żywienia wpływa na FCR, ponieważ zmienia dostępność składników i przebieg poszczególnych faz wzrostu. FCR zależy jednak także od genetyki, jakości piskląt, temperatury, wody, zdrowotności, obsady i obsługi fermy, co podkreślają materiały techniczne Cobb-Vantress z 2022 r.

Czy finiszer jest zawsze podawany do dnia uboju?

To zależy od programu zatwierdzonego dla stada, terminu sprzedaży i wymagań odbiorcy. Nie należy samodzielnie wydłużać albo skracać finiszera tylko dlatego, że zmienił się kalendarz; decyzję trzeba odnieść do masy, zapasu paszy i sytuacji produkcyjnej.

Jak często ważyć brojlery podczas tuczu?

Ważenie wykonuj regularnie według procedury przyjętej na fermie i zawsze przed istotną zmianą programu paszowego. Najbardziej użyteczne są próby z kilku miejsc hali, ponieważ pojedyncze ważenie z jednej strefy może nie pokazać rzeczywistego wyrównania stada.

Źródła i literatura

1. Aviagen, Ross Broiler Nutrition Specifications, 2022.
2. Cobb-Vantress, Cobb Broiler Performance and Nutrition Supplement, 2022.
3. EFSA, Scientific Opinion on the Welfare of Broilers, 2023.
4. EFSA – Animal Welfare, materiały instytucjonalne dotyczące dobrostanu zwierząt gospodarskich.

Przeczytaj również

• Zmiana paszy starter na grower: bezpieczne przejście bez spadku pobrania
• Zużycie energii w kurniku: benchmarki dla wentylacji, ogrzewania, oświetlenia i systemów paszowych
• Zużycie paszy na brojlera: obliczanie zapotrzebowania dla całego rzutu

Piotr Lis

Doradza fermom brojlerów i indyków rzeźnych. Zajmuje się żywieniem, mikroklimatem kurnika i ekonomią tuczu — liczy FCR, EPEF i marżę, nie tylko opisuje.